Thuê con làm việc nhà có lợi hay có hại nhiều hơn

Trẻ nhỏ vốn thích bắt chước thầy u khiến việc nhà, nhưng nhiều gia đình đã bỏ qua công đoạn vàng, cần dùng tiền như phần thưởng để "dụ dỗ".

Thói quen trả cho con 1 khoản tiền một mực để khiến việc nhà đã tồn tại trong những gia đình Mỹ khoảng 100 năm. "Động lực liên quan chúng sẽ nâng cao lên gấp đôi", Steven Mintz, nhà sử học thuộc Đại học Texas ở Austin nhận định. Đầu tiên, việc đấy giúp trẻ mang khả năng tự tham gia vào hoạt động sắm bán, chả hạn mang thể dễ dàng đi tậu kẹo, đồ chơi hay những sản phẩm ít tiền mà ko cần hỏi xin bố mẹ. Thứ hai, phụ huynh đang dạy trẻ về giá trị của đồng tiền ưng chuẩn lao động.

Hiện nay, trẻ nít Mỹ nhận được làng nhàng 800 USD tiền tiêu vặt mỗi năm, theo Viện Kế toán Công chứng Mỹ. Dù vậy, chúng thường không nhận được tiền mà ko với lý do nhất định. Đại toàn bộ phụ huynh gán số tiền đó như khoản "lương" dành cho những việc vặt trong nhà.

Từ nhu cầu phổ biến, đa dạng áp dụng di động đã ra đời, trong đó có Homey. Được 100.000 gia đình sử dụng, ứng dụng này cung cấp biểu đồ giúp phụ huynh dễ dàng quản lý việc chi tiền trợ cấp sau khi xác nhận trực giác rằng việc nhà đã hoàn thành. Ứng dụng na ná có tên BusyKid, ra mắt đầu năm 2018 và được 25.000 gia đình sử dụng, cho phép trẻ đầu tư vào thị trường chứng khoán bằng tiền của mình. Mục đích chính của nó là dạy trẻ về quản lý tài chính cá nhân.

 

Một tác fake trên tờ Washington Post từng sở hữu bài viết "Tôi trả tiền để con tự mặc quần áo, làm cho bài tập và nhiều việc khác nữa. Đó là quyết định rẻ nhất của tôi từ trước đến nay". Bà mẹ với hai con bị rối loạn tăng động giảm để ý (ADHD) đã nhận thấy hiệu quả vượt trội của cơ chế thưởng tiền và gợi ý phụ huynh khác áp dụng. Vì các đồng xu được treo thưởng, con cô sẽ tìm mọi cách rộng rãi hơn thường nhật để hoàn tất 1 số việc vặt. "Trong tâm lý học, điều này được gọi là tăng cường hành vi theo cách tích cực", cô viết.

Có thật như vậy không? Nhiều chuyên gia mà tôi tham khảo quan điểm đã phân bua mối lo ngại rằng việc "thuê" trẻ làm việc nhà chỉ với hiệu quả ngắn hạn. Họ tin nó mang thể gửi cho trẻ các thông điệp méo mó về nghĩa vụ cá nhân trong gia đình và cộng đồng.

Thực tế, phổ biến nền văn hóa trên thế giới ko khuyến khích thưởng tiền cho trẻ làm việc nhà. Một số trẻ giúp đỡ gia đình từ cực kỳ sớm, cảm thấy hạnh phúc vì những đóng góp của mình và ko buộc phải bố mẹ sử dụng tiền để "dụ dỗ".

Suniya Luthar, nhà tâm lý học tại Đại học bang Arizone, đặt câu hỏi đáng suy ngẫm: "Bạn thấy việc trả cho trẻ một đồng xu mỗi lần nhặt quần áo mà nó vứt vương vãi ra sàn sở hữu tác dụng lâu dài hay không? Bạn mang nợ bản thân khoản tiền nào lúc tự dọn dẹp thiết bị mình bày bừa?".

Luthar không phản đối việc cho con khoản phụ cấp, nhưng bà cho rằng điều quan trọng là phụ huynh phải làm cho rõ có trẻ rằng 1 số công việc trẻ cần làm cho không cần để được trả công mà là ấy đề nghị nên để giữ cho nhà cửa gọn gàng. "Trong một gia đình, ko ai trả tiền cho bạn để tự buộc giày hay cất quần áo", bà nói. Dù vậy, bà cũng thừa nhận nuôi dạy con cái là công tác khó khăn, khiến đôi lúc người to buộc bắt buộc "hối lộ" trẻ theo cách nào đó.  

Luthar đề nghị phương án mà chuyên gia tài chính cá nhân Ron Lieber của tờ New York Times đã chỉ ra lúc viết sách hướng dẫn phụ huynh dạy trẻ về tiền bạc. Theo ông, tiền tiêu vặt chỉ cần được xem là phương tiện để trẻ học bí quyết tiết kiệm, cho đi và chi tiêu vào những thiết bị mình thực thụ quan tâm. 

"Trẻ buộc phải khiến cho việc nhà có cùng lý do người to làm việc nhà. Đó là vì việc nhà nên được hoàn thành, ko đi kèm có trông chờ được trả công", ông viết. 

Lập luận này gây ra một số tranh cãi, rộng rãi phụ huynh phản đối việc đưa tiền tiêu vặt cho trẻ mà ko nhấn mạnh chúng đã làm cho gì để nhận được số tiền đó. Lieber cũng kể tới ý kiến này trong cuốn sách, gợi ý rằng phụ huynh với thể phê chuẩn trả tiền cho trẻ có một số công việc chỉ xảy ra 1 lần định kỳ như rửa ôtô hay sơn phòng. 

Heather Beth Johnson, nhà xã hội học tại Đại học Lehigh, người nghiên cứu về bất đồng đẳng giàu nghèo, tin rằng lúc người lớn trả tiền cho trẻ để khiến các việc đương nhiên phải làm có tư bí quyết thành viên của gia đình hay cộng đồng, trẻ sẽ thấy bản thân sở hữu quyền đổi chác, hoặc có thể không nhận nhiệm vụ. 

"Đây là vấn đề không xảy ra ở những gia đình nghèo. Họ sẽ không nhắc với con những câu như: Nếu con trông em thì má sẽ trả tiền. Họ khiến cho trẻ biết rằng trách nhiệm của trẻ là trông em, vì em nên được coi sóc", Johnson nói. 

Các con của cô, 1 cặp sinh đôi 14 tuổi và 1 đứa trẻ 10 tuổi, không được nhận tiền tiêu vặt. Nhưng chúng được má đưa tiền lúc phải và thường xuyên được chia sẻ về các công việc phải thiết trong gia đình. 

"Có thể điều này khá kỳ cục. Tuy nhiên, tôi ko nên nói câu gì hai lần. Khi tôi nói Đổ rác đi con, chúng sẽ khiến cho ngay", cô cho biết. 

Khi coi xét ở khuôn khổ rộng hơn, trên toàn thế giới chứ ko chỉ trong nước Mỹ, có lẽ việc thưởng tiền để khiến cho việc nhà mới bị đánh giá là "kỳ cục". David Lancy, cựu giáo sư nhân chủng học tại Đại học bang Utah, đã nghiên cứu cách điều phối việc nhà của nhiều gia đình ở những quốc gia và nhận ra trẻ to lên ở những cùng đồng kém lớn mạnh về kinh tế có trách nhiệm cao hơn con trẻ Mỹ.

Sau khoảng 18 tháng vòng vo trái đất, Lancy giải thích, trẻ ở đa dạng nơi thường phấn khởi khi giúp đỡ bố mẹ. Chúng học siêu nhanh chuẩn y quan sát và bắt chước. "Lời khen ngợi vô cùng hãn hữu hoi. Phần thưởng chính dành cho chúng là được tham dự vào chiếc chảy hoạt động của gia đình", ông nói. 

Một phương pháp tự nhiên, nghĩa vụ của trẻ nâng cao dần theo khả năng và sức khỏe. Chúng sở hữu thể bắt đầu bằng bí quyết xách hộ mẹ các túi nhẹ, sau 1 thời kì đã mang thể nấu ăn hoặc chăm em.

Trẻ được giao việc mà không cảm giác bị sai bảo, nhờ đấy chúng tự giác khiến cho mà không nên buộc phải quát nạt. Và tất nhiên, chúng không nghĩ sẽ được trả tiền cho các việc vặt đó. 

Lancy nhận xét, điều này trái ngược hoàn toàn với cách dạy con ở Mỹ và những nhà nước tăng trưởng khác. "Chúng ta đã từ khước sự giúp đỡ của trẻ. Chúng ta tranh thủ khiến việc vặt lúc trẻ ngủ trưa, chúng ta vô tình truyền thông điệp rằng giúp đỡ tía má là 1 gánh nặng. Do vậy, ko sở hữu gì đáng ngạc nhiên khi bản năng của trẻ bị dập tắt. Đến khi con khoảng 6-7 tuổi, chúng ta khởi đầu nghĩ giờ con đã sẵn sàng để khiến cho việc vặt hay ít nhất là tự chăm chút bản thân, thì chúng đã mất hết mong muốn trợ giúp ba má rồi", ông nói.